Διατροφικό αφιέρωμα medNutrition

Εκτυπώστε το άρθρο Email This Post
Post2PDF
06/06/2011
13:00

Η προτίμησή μας για τη γλυκιά γεύση είναι τόσο παλιά όσο και το ανθρώπινο είδος. Γιατί λοιπόν να ζούμε μια ζωή χωρίς… γλύκα, από τη στιγμή που υπάρχουν οι γλυκαντικές ύλες; Στις γραμμές που ακολουθούν μεταφέρουμε όλα τα νεώτερα από την κονίστρα της επιστήμης, όπως αυτά παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο του 1ου συνεδρίου της Διεθνούς Ένωσης Γλυκαντικών Υλών (International Sweeteners Association- ISA), στις Βρυξέλλες. Εκεί, κορυφαίοι επιστήμονες από το χώρο της υγείας και της διατροφής, έδωσαν απαντήσεις στα πιο καίρια ερωτήματα γύρω από τη χρήση των γλυκαντικών υλών.

Είναι οι γλυκαντικές ύλες ασφαλείς;
Παρά τις διαβεβαιώσεις ασφάλειας των αρμόδιων φορέων και των ρυθμιστικών αρχών, ορισμένα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αμφισβήτησαν πρόσφατα την ασφάλεια των τροφίμων που περιέχουν ασπαρτάμη, ζητώντας μάλιστα την ειδική σήμανση των προϊόντων. Τη δική του απάντηση έδωσε ο Επίτιμος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Southampton, Andrew Renwick, ο οποίος αντέκρουσε πρόσφατες μελέτες που  ισχυρίζονται ότι οι γλυκαντικές ύλες είναι  ένοχες για την εμφάνιση συγκεκριμένων ειδών καρκίνου και πρόωρου τοκετού. Ο κ. Renwick τόνισε ότι οι μελέτες που γίνονται στα ζώα, χρησιμοποιούν ολοένα αυξανόμενες δόσεις της γλυκαντικής ύλης, ώσπου εκείνη να προκαλέσει κάποια τοξική επίδραση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι για κάθε πρόσθετο που χρησιμοποιείται σε τρόφιμα και ποτά, συμπεριλαμβανομένων και των γλυκαντικών υλών, οι αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές σε όλο τον κόσμο έχουν καθορίσει την Αποδεκτή Ημερήσια Προσλήψη (Acceptable Daily Intake, ADI), η οποία αποτελεί τη μέγιστη ποσότητα μιας ουσίας σε mg ανά κιλό σωματικού βάρους, που μπορεί να καταναλώνεται καθημερινά και εφ’ όρου ζωής, χωρίς να ελλοχεύει κάποιος κίνδυνος για την υγεία. Οι τιμές ADI είναι το πιο σημαντικό από τα εργαλεία που διαθέτουν οι επιστήμονες στην πράξη, για να εξασφαλίζουν την κατάλληλη και ασφαλή χρήση των ολιγοθερμιδικών γλυκαντικών υλών.

Για τη συσχέτιση της κατανάλωσης γλυκαντικών υλών και πρόωρου τοκετού, εξαιτίας της παραγωγής μεθανόλης κατά το μεταβολισμό της ασπαρτάμης, ο καθηγητής τόνισε πως οι ποσότητες μεθανόλης που απελευθερώνονται είναι αμελητέες. Επιπλέον, ότι υπάρχουν δεκάδες άλλες αιτίες που μπορούν να οδηγήσουν σε πρόωρο τοκετό, όπως το κάπνισμα, ο διαβήτης, η κακή διατροφή, το στρες και η παχυσαρκία.

Άλλωστε η ασπαρτάμη δεν είναι η μοναδική πηγή μεθανόλης στη διατροφή μας. Μεθανόλη, και μάλιστα σε μεγαλύτερη ποσότητα, προκύπτει και κατά τον μεταβολισμό της πεκτίνης, ουσίας που περιέχουν τα μήλα.

Η Επιτροπή Τοξικότητας της Αρχής για την Ασφάλεια Τροφίμων της Μεγάλης Βρετανίας, αξιολογώντας την παραπάνω μελέτη, συμπέρανε ότι τα ποσοστά μεθανόλης που απαντώνται φυσικά στη διατροφή ή με τη λήψη ασπαρτάμης είναι τόσο αμελητέα, που δεν μπορούν να οδηγήσουν σε ανεπιθύμητες ενέργειες.

Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA), που είναι αυστηρή στις διαδικασίες έγκρισης των γλυκαντικών υλών,  αναθεώρησε πρόσφατα όλες τις μελέτες για την ασφάλεια της ασπαρτάμης , χωρίς να διαπιστώσει κανένα λόγο ανησυχίας ή προβληματισμού για τη δημόσια υγεία.

«Για τις γλυκαντικές ύλες, κυρίως δε για την ασπαρτάμη, έχουν γίνει περισσότερες μελέτες από ό,τι για κάθε άλλο πρόσθετο τροφίμων», τόνισε χαρακτηριστικά ο καθηγητής Renwick.

Βοηθούν στο αδυνάτισμα;
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα του συνεδρίου ήταν ότι τα ολιγοθερμιδικά γλυκαντικά ικανοποιούν τη φυσική μας επιθυμία για γλυκιά γεύση, χωρίς να μας επιτρέπουν να υπερκαταναλώνουμε θερμίδες και να αυξάνουμε το βάρος μας.

Συγκεκριμένα, ο Δρ Τommy Visscher, ειδικός σε θέματα παχυσαρκίας, κάνοντας μια ανασκόπηση των ερευνητικών δεδομένων, συμπέρανε ότι η χρήση ολιγοθερμιδικών γλυκαντικών για την υποκατάσταση της ζάχαρης σε τρόφιμα και ποτά, μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στη διευκόλυνση της απώλειας κιλών καθώς και στη διατήρηση ενός υγιούς βάρους.

«Η επιθυμία μας για γλυκιά γεύση δεν έχει αλλάξει εδώ και εκατοντάδες χρόνια. Αυτό που έχει αλλάξει είναι ότι τρώμε περισσότερο και ασκούμαστε λιγότερο. Τα ολιγοθερμιδικά γλυκαντικά μπορούν να βοηθήσουν, καθώς μας επιτρέπουν να απολαύσουμε το γλυκό που επιθυμούμε, χωρίς να επιβαρύνουν τη συνολική ημερήσια θερμιδική πρόσληψη», σημείωσε ο Hans Heezen, Πρόεδρος της ISA.

Την άποψη αυτή υποστήριξε και η Δρ. Margaret Ashwell, ανεξάρτητη επιστήμονας διατροφής, παρουσιάζοντας μετα-ανάλυση όλων των σχετικών μελετών που έκανε η ίδια (2006), από την οποία προέκυψε ότι τα ολιγοθερμιδικά γλυκαντικά πράγματι συμβάλλουν στην απώλεια βάρους. Μάλιστα, υπολόγισε ότι η αντικατάσταση της ζάχαρης με γλυκαντικές ύλες, χωρίς να αλλάξει τίποτα άλλο στον τρόπο ζωής και διατροφής κάποιου ατόμου, μπορεί να μειώσει την ημερήσια θερμιδική του πρόσληψη κατά 10% και άρα να οδηγηθεί σε απώλεια βάρους 0,2 κιλών την εβδομάδα! Γι’ αυτό και απευθύνει το εξής μήνυμα στους καταναλωτές: «Βάλτε στον καφέ και στο τσάι σας γλυκαντικό αντί για ζάχαρη και αντικαταστήστε τα αναψυκτικά με ζάχαρη με εκείνα που περιέχουν γλυκαντικά. Είναι ο πιο εύκολος τρόπος για να χάσετε κιλά ή να διατηρήσετε το βάρος σας, χωρίς η διατροφή σας να χάσει κάτι από γεύση».

Τα δεδομένα αυτά αποκτούν ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον, υπό το πρίσμα των δεδομένων του Δρ Τommy Visscher, ο οποίος ανέφερε πως μια μείωση του βάρους ακόμα και κατά 2-3% αρκεί για να μειώσει δραματικά τις πιθανότητες εμφάνισης διαβήτη κατά 50% και να ωφελήσει γενικότερα την υγεία.

Η Δρ. Ashwell αναφέρθηκε και σε μια πρόσφατη ανασκόπηση μελετών  από τους Barry Popkin και Richard Mattes, που δημοσιεύθηκε στο American Journal of Clinical Nutrition, και που κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η υποκατάσταση της ζάχαρης με γλυκαντικές ύλες μπορεί να βοηθήσει την διαχείριση του βάρους, αν και κάποιες φορές μπορεί να οδηγήσει σε αντίθετα αποτελέσματα. «Οι Popkin και Mattes έκαναν ό,τι μπορούσαν για να αποδείξουν ότι οι γλυκαντικές ύλες αυξάνουν την όρεξη, αλλά δεν κατάφεραν να βρουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η χρήση των ολιγοθερμιδικών γλυκαντικών υλών οδηγεί σε αύξηση της ποσότητας της τροφής που καταναλώνει κάποιος», τόνισε χαρακτηριστικά. Μια άλλη μελέτη (Hendriksen et al, 2010) κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η υποκατάσταση της ζάχαρης με γλυκαντικές ύλες στα ανθρακούχα αναψυκτικά βοηθά σημαντικά στη μείωση του βάρους, αλλά και στη μείωση της τερηδόνας, σε όσους τα καταναλώνουν.

Η επιστήμηεπιστήμη, οι γλυκαντικές και τα ΜΜΕ
Στο Συνέδριο συζητήθηκε επίσης η νέα εποχή της πληροφορίας στην οποία ζούμε, όπου πλέον ένα μεγάλο ποσοστό ενημέρωσης προέρχεται από το Internet με μεγάλη ταχύτητα και χωρίς φιλτράρισμα. Το αποτέλεσμα είναι συχνά η παραπληροφόρηση και σε κάποιες περιπτώσεις, η πρόκληση πανικού στο κοινό για θέματα διατροφής και ασφάλειας τροφίμων.

Μιλώντας για το θέμα αυτό, ο κ. Trevor Butterworth, δημοσιογράφος και αρθογράφος της Financial Times και της Wall Street Journal, τόνισε ότι οι ολιγοθερμιδικές γλυκαντικές ύλες έχουν υπάρξει θύμα «κακής» επιστήμης: «Η προσεκτική και εξονυχιστική επανεξέταση των δεδομένων από ειδικούς, καταδεικνύει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι ολιγοθερμιδικές γλυκαντικές ύλες είναι επικίνδυνες για την υγεία. Με το να μεταστρέφουμε προβληματικές και αμφισβητούμενες μελέτες σε απαραβίαστες διακηρύξεις, υπονοώντας την ύπαρξη παγκόσμιων συνομωσιών, φοβίζουμε τους καταναλωτές και τους αποστρέφουμε από ένα ανεκτίμητο σύμμαχο στη μάχη κατά της παχυσαρκίας».

# Οι αριθμοί
4,3% η αύξηση που παρουσίασε η παγκόσμια κατανάλωση γλυκαντικών υλών, έναντι αύξησης 3,1% στην παγκόσμια κατανάλωση ζάχαρης

9 ολιγοθερμιδικές γλυκαντικές ύλες είναι αυτή τη στιγμή εγκεκριμένες στην Ε.Ε για χρήση σε τρόφιμα και ποτά: η ακεσουλφάμη-K (E950), η ασπαρτάμη (E951), το άλας ασπαρτάμης – ακεσουλφάμης (E962), το κυκλαμικό οξύ (E952), η νεοεσπεριδίνη DC (E959), η ζαχαρίνη (E954), η σουκραλόζη (E955), η θαυματίνη (E957) και η νεοτάμη (E961).

>50% των ενηλίκων στην Ευρώπη είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, ενώ >55 εκατομμύρια άτομα στην Ευρώπη πάσχουν από διαβήτη.

Μείωση του συνολικού βάρους κατά 2-3% αρκεί για να οδηγήσει σε σημαντική μείωση του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη και άλλων ασθενειών που σχετίζονται με την παχυσαρκία

Share
Εκτυπώστε το άρθρο Email This Post Post2PDF

web design

WebOlution