Ορθοπεδική ή Ορθοπαιδική; απάντηση από τον Δρ. Χριστοδούλου Ν.

Εκτυπώστε το άρθρο Email This Post
Post2PDF

Γιατί συνεχίζω να γράφω το Ορθοπεδική με “ε” και όχι με “αι’. Δεν είμαι ορθοπεδικός για παιδιά αλλά για ενήλικες που τους κάνω να ορθοποδούν γι’ αυτό και η ουσία της έννοιας ορθοπεδική που υπηρετώ πρέπει να γράφεται και να αποδίδεται με “ε” [ από το ορθό - πόδι, ορθός - πους, πεδίον, πεδάω, πέδη, πέδικλον κ.λ.π. και όχι από το ορθός-παις] . To ορθοπεδική (με “ε”) εκφράζει το σύνολο της ειδικότητας της Ορθοπεδικής γιατί η ειδικότητα αυτή ασχολείται κατά κύριο λόγο με τις παραμορφώσεις των ενηλίκων και όχι μόνον με αυτές των παιδιών όπως τότε που αναφέρθηκε αρχικά από τον N. Andry (1741) στο βιβλίο του για παιδιά ως orthopedie και όχι ως οrthopedique « Traite d’orthopédie ou l’art de prevenir et corriger dans les enfants le difformites du corps » δηλαδή « Πραγματεία περί ορθοπαιδείας ή τέχνη της προλήψεως και διορθώσεως των σωματικών δυσπλασιών ( ή παραμορφώσεων) στα παιδιά». Πρέπει εδώ να επισημάνουμε ότι η Cambridge Illustrated History of Medicine, Roy Porter, Cambridge University Press, 1996 p.221, αναφέρει ότι η Ορθοπεδική εμφανίσθηκε σαν ειδικότητα κυρίως από τον J-A Venel (Γενέβη) που έζησε περίπου την ίδια εποχή και σχεδίασε μηχανές για πλευρικές κυρτώσεις (lateral curvatures) ή σπονδυλικές ατέλειες. H Ορθοπε(αι)δική με “αι”δεν συμβαδίζει επίσης με το καθιερωμένο σήμα της Ορθοπεδικής από την εποχή του Andry με το δένδρο (όχι παιδί) να στηρίζεται σε κάποιο πάσσαλο που αυτό το δέσιμο ταιριάζει με λέξεις όπως το ρήμα “πεδ(α)ώ” που αυτό και τα παράγωγά του αναφέρονται στον Ομηρο , Σοφοκλή (Oρθό-πους, Oιδί-πους) Παυσανία και Kαινή Διαθήκη. Το πεδ(ά)ω έχει την ίδια προέλευση με το πους (=πόδι) και ταιριάζει επίσης με τις λατινικές λέξεις pes, pedis (πόδι) και τις ινδοευρωπαϊκές ρίζες ped και pod. Παντού υπάρχουν οι έννοιες «πόδι», αλλά και «δένω», «εμποδίζω», «δεσμεύω» και όχι μόνο το “παιδί”. Αποκλείεται η λέξη ορθοπεδική με διάφορες τροποποιήσεις σε διάφορες γλώσσες (π.χ.οrthos, pedis, pes) βασισμένη στις αρχαοελληνικές της ρίζες να χρησιμοποιείτο παράλληλα από τότε για το εμπόδιο σε κάθε παραμόρφωση στο ανθρώπινο σώμα μιας και σαν έννοια και ετυμολογία προϋπήρχε του Αndry;
Πιθανώς ο Αndry προσπάθησε να τα βάλει όλα μαζί δηλαδή το ορθός- ποδ-παις, ή ορθός-πέδη-παιδίον [συνδυάζοντας το ανάλογο έμβλημα του κυρτού στηριζόμενου σε πάσσαλο δένδρου - εμπεριέχον έννοιες του ρήματος"πεδάω" (δένω, στηρίζω, εμποδίζω την παραμόρφωση κ.λ.π.) και τα παιδιά ή την "παιδεία"] και δημιούργησε συνοπτικά την λέξη “Οrthopedie”με την έννοια “ορθο-ποδώ παιδιά” δηλαδή διορθώνω ή προλαβαίνω παραμορφώσεις σε παιδιά για τις ανάγκες του βιβλίου του και μόνον το οποίο ασχολείται κυρίως με οδηγίες και συμβουλές προς τους γονείς των παιδιών. Το Οrthopedique ως λέξη εμφανίσθηκε σε κείμενα αρκετά χρόνια μετά τον θάνατο του Andry και αρκετοί λόγιοι εκείνης της εποχής φυσικό ήταν να το συνδέσουν με το οrthopedie εφόσον βέβαια δεν ασχολήθηκαν βαθύτερα ετυμολογικά με το θέμα. Τα κύρια δομικά στοιχεία της λέξης ορθοπεδική, ορθόν και πεδίον (πεδώ) χρησιμοποιήθηκαν πρώτα από τους αρχαίους Ελληνες συγγραφείς αλλά και η λέξη Ορθοπεδική είναι η επέκταση ή τροποποίηση της σύνθετης λέξης Ορθο-ποδ(ε)ώ που είχε χρησιμοποιηθεί πριν τον Andry. Τροποποίηση αυτής της αρχαιοελληνικής λέξης, αλλάζοντας το “πεδίον” σε “παιδίον”, έκανε και ο Αndry.
Βέβαια είναι άγνωστο αν ήξερε την λέξη πεδίον ή ποιά είναι η διαφορά του πεδίον από το παιδίον, αλλά σίγουρα ήθελε να προσαρμόσει την λέξη στην πραγματεία του που αφορούσε παιδιά. Στην σύγχρονη Ελλάδα, καθιερώθηκε η χρήση του όρου “Ορθοπεδική” με “ε” τις πρώτες 10ετίες του περασμένου αιώνα που άρχισε να ξεχωρίζει το αντικείμενο της ειδικότητας που ήταν η διόρθωση παραμορφώσεων του μυοσκελετικού συστήματος τόσο στα παιδιά όσο και στους ενήλικες. Εκαναν λάθος οι πρώτοι Ελληνες ιατροί την εποχή αυτή που χρησιμοποίησαν την λέξη Ορθοπεδική με “ε”; Αποκλείεται να έλαβαν υπόψη τις αρχαιοελληνικές ρίζες της λέξης αλλά απέφυγαν την λέξη, από το ¨ορθός¨” “παιδίον”, μιας και αφορούσε μόνο παιδιά; Eίναι σίγουρο ότι δεν το έψαξαν πριν καθιερώσουν την λέξη Ορθοπεδική με ε”; Πάντως το θέμα δεν διερευνήθηκε σωστά και σε βάθος και 10 και πλέον χρόνια τώρα, μετά την απόφαση της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Ορθοπαι(ε)δικής και Τραυματολογίας (ΕΕΧΟΤ) να αλλάξει το Ορθοπεδική σε Ορθοπαιδική, έστω και αισθητικά να το δει κανείς, έχουμε πρόβλημα.
Εκεί που είχαμε για χρόνια, μόνο την λέξη Oρθοπεδικη με (ε), έχουμε τώρα δύο λέξεις, Ορθοπεδική με (ε) και Ορθοπαιδική με (αι), σε ταμπέλες ιατρείων, σε καταλόγους, στο internet κ.λ.π. Σημειωτέον ότι η απόφαση για αλλαγή της λέξης από “ε” σε “αι” λήφθηκε σε γενική συνέλευση της ΕΕΧΟΤ -09.10.1997-, με ψηφοφορία ορθοπεδικών ιατρών, εν πολλοίς μη εξειδικευμένων των περισσοτέρων σε βάθος σε γλωσσολογικά ζητήματα. Αυτό πού έπρεπε να γίνει, εφόσον τέθηκε το θέμα, ήταν να γίνει ευρεία σύσκεψη όλων των ειδικών γλωσσολόγων της χώρας ( υπόψη ότι ζητήθηκε η γνώμη τριών συγκεκριμένων ειδικών γλωσσολόγων, οι οποίοι όμως διαφώνησαν μεταξύ των όπως αναφέρει στην ιστοσελίδα του ο κ. N. Αντωνίου, τ. πρόεδρος της ΕΕΧΟΤ, www.inout.gr/showthread.php?t=33827 ) και με ομόφωνη απόφαση για να μην αμφισβητείται να γίνει μια τόσο σημαντική ετεροχρονισμένη αλλαγή του όρου Ορθοπεδική ή συνέλευση παρουσία ειδικών γλωσσολόγων λαμβάνοντας όμως υπόψη και όλα τα μέχρι τώρα Ελληνικά και ξένα λεξικά που έγραψαν την λέξη με “ε”[ π.χ. Λατινo-Ελληνικό λεξικό Τσακαλώτου 1921, Λεξικό Σταματάκου 1949, Γαλλο-Ελληνο-Ιατρικό Ουζούνη 1957, Πάπυρος -Λαρούς 1964 κ.λ.π.] – όχι μόνον του αξιοσέβαστου κατά τα άλλα κ. Μπαμπινιώτη- με συμμετοχή και ειδικών γλωσσολόγων του εξωτερικού, (Γαλλία, Αγγλία, Αμερική κ.λ.π.) μιας και η λέξη Ορθoπεδική τα τελευταία χρόνια είναι διεθνής. Ολοι μας ξέρουμε ότι η προφορική έκφραση του γαλλικού ή ελληνικού ‘ε” στα αγγλικά είναι “ae” ενώ το ‘e” , όπως στο orthopedics διαβάζεται ‘η(ι)’. Γράφτηκε με “ae” σε ορισμένες περιπτώσεις στις αγγλόφωνες χώρες γιατί ταίριαζε με το “παιδί” ή για να προφέρεται στα αγγλικά όμοια με τα ελληνικά και κυρίως τα γαλλικά; Γι’ αυτό έπρεπε να συμμετέχουν και ξένοι γλωσσολόγοι.
Το πρόβλημα όμως, αν είμαστε ορθοπεδικοί για όλες τις ηλικίες ή μόνον για παιδιά, υπάρχει κυρίως στην Ελλάδα γιατί εδώ όποιος διαβάζει το ορθοπαιδική με “αι” το συνδέει με παιδιά. Πάντως, ακόμη και ιστορικά να δεχθεί κανείς το “αι” ως σωστό, την ίδια στιγμή που όλοι προσπαθούν να απλοποιούν τις λέξεις που χρησιμοποιούμε και μετατρέπουν τις διφθόγγους σε φωνήεντα, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, ανεξάρτητα από την ιστορική τους διαδρομή ή την αρχική γραφή – είναι πάμπολλα τα παραδείγματα – έπρεπε να μετατραπεί μια τεκμηριωμένα σωστή και για δεκαετίες χρησιμοποιούμενη σε όλα τα λεξικά και επιστημονικά συγγράμματα λέξη που εκφράζει αυτό που καταλαβαίνει ο λαός και το σύνολο της έννοιας ορθοπεδική από “ε” σε”αι”; Και διεθνώς πολλά περιοδικά και αρκετοί οργανισμοί έχουν καθιερώσει το πιο απλό Οrthopedics και ας προφέρεται το “e” “η(ι)”. -Iδε LINKS- Aν εξηγούσαμε στους διεθνείς επιστημονικούς οργανισμούς ότι το Oρθοπαιδική γραμμένο Ελληνικά περιορίζει τον όρο μόνο σε παιδιά και δεν εκφράζει το σύνολο της σύγχρονης ορθοπεδικής ειδικότητας όλοι νομίζω θα καθιέρωναν το Ορθοπεδική με “ε”, γραπτά ή προφορικά. Μετά την λανθασμένη σύμφωνα με πολλούς απόφαση της ΕΕΧΟΤ που δύσκολα διορθώνεται μία λύση μόνο υπάρχει κατά την γνώμη μου. Να χρησιμοποιείται το “αι” από όσους ασχολούνται με την ορθοπε(αι)δική παίδων, – ταιριάζει ιστορικά με το βιβλίο του Andry για παιδιά – για την σύγχρονη όμως ορθοπεδική των ενηλίκων, για όσους ασχολούμαστε με αυτήν την ειδικότητα, δεν ταιριάζει ιδιαίτερα στην Ελλάδα, με τίποτα το “αι”, γιατί παραπέμπει όταν διαβάζεται άμεσα σε παιδιά, εκτός αν θεωρούμε, υπό την ευρεία έννοια του όρου, όλους τους ενήλικες και υπερήλικες που συνήθως χειρουργούμε στην εποχή μας για κάταγμα ισχίου -αυτό δεν γινόταν την εποχή Andry- ακόμη παιδιά ή μεγάλα “μωρά”…Πως να εξηγήσουμε στους ασθενείς μας ότι σπουδάσαμε χρόνια για να γίνουμε Ορθοπεδικοί για ενήλικες για να τους “ορθοποδήσουμε” αλλά μας ονόμασαν ξαφνικά σε κάποια φάση της καριέρας μας Ορθοπ(αι)δικούς για παιδιά; Για την ορθοπεδική τουλάχιστον των ενηλίκων θα πρέπει για όλους τους ανωτέρω λόγους να χρησιμοποιείται ο όρος Ορθοπεδική με “ε”.
Σημειωτέον ότι σε όλα τα Γαλλικά κείμενα όπως και στην Γαλλική Ορθοπεδική εγκυκλοπαίδεια πάντα γραφόταν και γράφεται, από την εποχή του Andry, η Ορθοπεδική με “ε” [Orthopedique] και όχι Οrthopaidique ή Οrthopaedique. Στα γαλλικά υπάρχει η δίφθογγος “ai” που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ( π.χ. jamais, certainement, main κ.λ.π. ) αν ήθελαν οπωσδήποτε εκείνη την εποχή να την ξεχωρίσουν απο το “ορθόν”- “πεδίον”, εκτός αν όσοι στηρίχθηκαν στον Αndry εκείνη την εποχή δεν γνώριζαν καλά αρχαοελληνικά, (την λέξη πεδίον π.χ.) στοιχείο που δεν αποκλείεται. Εδώ δεν γνωρίζουν πολλοί Ελληνες επιστήμονες ακόμη και σήμερα την ακριβή ετυμολογία και τις ρίζες της λέξης Ορθοπεδική, θα την γνώριζαν όλοι οι Γάλλοι επιστήμονες εκείνης της εποχής; Το οrthopedique πάντως ταιριάζει κυρίως με το pes ή πέδη κ.λ.π. Πάντως πρέπει να τιμήσουμε τους Γάλλους επιστήμονες που πρώτοι καθιέρωσαν την λέξη Ορθοπεδική στον σύγχρονο επιστημονικό κόσμο με “ε”, με πρώτο όπως φαίνεται τον Andry χρησιμοποιώντας όμως την λέξη orthopedie και όχι το orthopedique. Σε όλες τις χώρες η λέξη Ορθοπεδική στηρίζεται στην αρχική Γαλλική γραφή, και γράφεται με “ε” [ορθοπεδική, orthopedics, orthopedica, οrthopedia, ortopedico] ή orthopaedics σε ορισμένες περιπτώσεις στις Αγγλόφωνες χώρες για να προφέρεται πιθανώς στα αγγλικά “ε” και όχι “η(ι) και να ταιριάζει ηχητικά με την Γαλλική. Βέβαια, μιας και υπήρχε η γραφή Andry και η λέξη “πεδίον” μάλλον δεν ήταν γνωστό τι σημαίνει, υποστήριξαν το “ορθός” και “παιδίον”. Eπίσης, η Ελληνική γραφή της Ορθοπεδικής με “ε” αποτελεί τιμή στους πρώτους Γαλλοτραφείς κυρίως Ελληνες Oρθοπεδικούς του περασμένου αιώνα που ξεκίνησαν και εφάρμοσαν την Ορθοπεδική σαν ξεχωριστή επιστήμη στην χώρα μας και φυσικά έγραφαν και αυτοί την Ορθοπεδική με “ε” για την σωστή ετυμολογία της αλλά προφανώς και να ταιριάζει με την Γαλλική γραφή με “e”. Αυτός ο λόγος που γράφτηκε με “ε” είναι από μόνος του αρκετά ισχυρός και χωρίς την δεύτερη εκδοχή (πεδώ, πεδίον, πέδικλον, ..), που αποδίδει πληρέστερα και ολοκληρωμένα τον όρο της Ορθοπεδικής τόσο για ενήλικες όσο και για παιδιά. Μπορεί να πιστέψει κανείς ότι έκανε λάθος ο αείμνηστος Καθηγητής Θεόδωρος Γαροφαλίδης ή όλοι οι άλλοι εξαίρετοι γαλλοτραφείς επιστημονικά ιατροί της εποχής εκείνης, και πριν από αυτόν, όταν έγραψε το ολοκληρωμένο σύγγραμμα ορθοπεδικής στην Ελλάδα με “ε”το 1965, παρόλο που ήταν πλήρης γνώστης της ιστορίας της ορθοπεδικής στην Γαλλία, μιας και εκεί σπούδασε , της αρχαιοελληνικής και της νεοελληνικής γλώσσας; Τότε όλοι διδάσκονταν καλύτερα από σήμερα αρχαία Ελληνικά και ήξεραν τουλάχιστον καλύτερη ετυμολογία λέξεων από ότι σήμερα.
Καλή όμως η ιστορία αλλά σημασία έχει και το τι εννοούμε και καταλαβαίνουμε με την έκφραση και γραφή της κάθε λέξης όταν την χρησιμοποιούμε για να επικοινωνήσουμε μεταξύ μας σήμερα. Η λέξη Ορθοπεδική με ¨ε¨εκφράζει αυτό που ακριβώς κάνουμε οι ορθοπεδικοί χειρουργοί για ενήλικες και παιδιά και αυτό που καταλαβαίνουν οι ασθενείς μας διαβάζοντας την λέξη Ορθοπεδική δηλαδή να εμποδίζουμε και να διορθώνουμε παραμορφώσεις σε ενήλικες και παιδιά. Στην συνέλευση της ΕΕΧΟΤ ήμουν και εγώ παρών και ψήφισα φυσικά αρνητικά στην αλλαγή της λέξης Ορθοπεδική. Δυστυχώς δεν συζητήθηκαν και δεν ελήφθησαν όλα όσα προανέφερα υπόψη και έτσι βαπτιστήκαμε όλοι Ορθοπεδικοί για παιδιά…Ολοι οι αγγλόφωνοι οργανισμοί και τα διεθνή περιοδικά που έγραφαν την λέξη “orthopedics” με “ε” συνεχίζουν να την γράφουν έτσι και στην Ελλάδα γεμίσαμε με διπλές ταμπέλες και σφραγίδες, ορθοπεδικός και ορθοπαιδικός. Το αν είναι πολυπληθής ή όχι η Αμερικάνικη Εταιρεία που χρησιμοποιεί το “ae”, όπως αναφέρθηκε τότε στην συνέλευση της ΕΕΧΟΤ, ήταν λόγος να αλλάξουμε μια καθιερωμένη και τεκμηριωμένη γραφή της Ορθοπεδικής στην Ελλάδα δεχόμενοι την δική τους ερμηνεία; Αν αναζητήσει κανείς στο internet την λέξη orthopedics και στην συνέχεια την λέξη orthopaedics θα διαπιστώσει ότι χρησιμοποιείται διεθνώς περισσότερο ο όρος orthopedics. Αυτό συμβαδίζει και με την υπεροχή στην χρήση του pediatrics αντί του paediatrics. Νομίζω ότι μετά από όλα αυτά, επειδή στην σύγχρονη Ορθοπεδική μόνον σε όσους ασχολούνται με τα παιδιά ταιριάζει ο όρος Ορθοπαιδική με “αι”, ήλθε ο καιρός για ξεχωριστές ορθοπεδικές ειδικότητες, άλλη των ενηλίκων και άλλη των παιδιών, με διαφορετική γραφή, “ε” ή “αι” αντίστοιχα, και πιθανώς και διαφορετική ονομασία, μήπως και αποκτήσουν ξανά το ακριβές τους νόημα οι λέξεις που χρησιμοποιούμε για να εκφράσουμε αυτό που πραγματικά υπηρετούμε…Ετσι θα ικανοποιηθούν όσοι είναι με την ιστορική γραφή με βάση τον Andry αλλά και όσοι είναι με την ετυμολογική γραφή με βάση τους αρχαίους Ελληνες συγγραφείς και θα σταματήσει το οξύμωρο ή ευτράπελο που παρατηρείται στις μέρες μας ‘Ορθοπαιδικός” ( για παιδιά ), που γράφεται έτσι στην πινακίδα του ιατρείου του για να είναι σύμφωνος με την απόφαση της ΕΕΧΟΤ, να φέρει τον υπότιτλο “Εξειδικευμένος στην Γεροντολογία, στην Κύφωση και στην Οστεοπόρωση των Ενηλίκων”… Σεβόμαστε έναν αλλόγλωσσο επιστήμονα, τον Αndry, που συνέθεσε μια λέξη (κατά την γνώμη μου τροποποίησε με λανθασμένο τρόπο μια προϋπάρχουσα λέξη, την “ορθο-πέδη”, αλλάζοντας σκόπιμα ή μη, το δεύτερο συνθετικό από “πεδίον” σε “παιδίον”, ή από “πέδη” σε “παιδεία” – “Ορθοπαιδεία” ερμηνεύεται στα Ελληνικά η γαλλική λέξη orthopedie και όχι ορθοπε(αι)δική, αν αποδεχθούμε την άποψη Αndry) χρησιμοποιώντας δύο γνωστές αρχαιο-ελληνικές λέξεις αλλά η σύνθεση αυτή ήταν σύμφωνα με πολλούς ατυχής τουλάχιστον όσον αφορά την Ορθοπεδική των ενηλίκων. Περισσότερη σημασία έχει η ετυμολογία με βάση τις σωστές αρχαιοελληνικές λέξεις και ρίζες καθώς και η ουσιαστική έννοια της σύνθετης αυτής λέξης. Αλλά και ιστορικά να το δει κανείς, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ορθοπεδική των ενηλίκων δεν ξεκίνησε την εποχή του Andry αλλά στην Αρχαία Ελλάδα και την εποχή του Ιπποκράτη…Η μέθοδός του για την ανάταξη του εξαρθρήματος του ώμου ( που συμβαίνει κυρίως σε ενήλικες) είναι σε όλους μας γνωστή…Δεχόμαστε σαν βάση για την ορθοπεδική την λέξη ορθο-παιδεία του Andry και δεν δεχόμαστε την λέξη ορθό-πους του Σοφοκλή;
Y.Γ. Ενας από τους λόγους που προτιμώ να δημοσιεύω τις επιστημονικές μου εργασίες σε διεθνή ξένα περιοδικά είναι γιατί δεν μου ταιριάζει να δημοσιεύω εργασίες που αφορούν ηλικιωμένους σε Ελληνικό περιοδικό που φέρει τίτλο σχετιζόμενο άμεσα με παιδιά ήτοι τον τίτλο Ορθοπαιδική αντί Oρθοπεδική που ίσχυε πριν την απόφαση της ΕΕΧΟΤ.

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ: www.pneuma.gr/downloads/orthopedics.htm http://www.inout.gr/showthread.php?t=43580 www.enet.gr/?i=news.el.article&id=70545 -

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Μερικά από τα πάμπολλα γλωσσολογικά στοιχεία που δεν αφήνουν περιθώρια για καμία άλλη ετυμολογία πλην της «ορθός + πεδάω»:

Στην Καινή Διαθήκη υπάρχουν οι όροι ορθοποδέω και ορθοποδήσω (to walk uprightly) ενώ στο Σοφοκλή μαρτυρείται ο τύπος ορθόπους = with straight feet. [Lidell-Scott 1975]. // Ο αιολικός τύπος πεδά (=μετά) που κατέληξε σε πρόθεση και προέρχεται από τη μεταπτωτική βαθμίδα –πεδ (πρβλ. πεζός / λατ. pedisequos) // Η φράση ορθόν πόδα τίθημι: εκτείνω τον πόδα κατ’ ευθείαν μπροστά, όπως κατά το βάδισμα // Η φράση στην αιολική διάλεκτο πεδαίρω εμαυτόν: (= σηκώνομαι και πηγαίνω σε άλλο μέρος) // πεδάορος: ο υψωμένος υπεράνω του εδάφους // πέδη, πέδικλον [(= δεσμός για τα πόδια) Ετυμολ. λατ. pedica, expedio, impedio, αγγλοσαξ. feter, παλαιοnorr. fio turr (=σιδηρούν εμπόδιον). Μάλιστα, από την έννοια του «δεσμού των ποδών» προήλθε στην Ινδοευρωπαϊκή η έννοια του «δεσμού» γενικώς. // πεδητής: ο δεσμεύων, ο κωλύων, ο εμποδίζων (λατ. impedio = εμποδίζω) // εμποδίζω: (εν + πους) περιπλέκω τα πόδια, πεδικλώνω, δεσμεύω…>>

…Σχεδόν όλα τα λεξικά (πλην του λεξικού Μπαμπινιώτη, ο οποίος όμως έχει δεχθεί και το ορθοπεδική με “ε” ως επίσης σωστό) και οι εγκυκλοπαίδειες, έχουν τη γραφή με «ε». Ενδεικτικά: Γενική Παγκόσμιος Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος – Λαρούς, τ. Ι΄, Αθήνα 1964, Ιωάννου Δρ. Σταματάκου, Λεξικόν της Αρχαίας Ελληνικής, Αθήνα 1949, Ευστρατίου Δ. Τσακαλώτου, Λεξικόν Λατινο – Ελληνικόν, Αθήναι 1921, Lidell – Scott, An Intermediate Greek – English Lexicon, Oxford 1975, Χρήστου Αλ. Ουζούνη «Γαλλο – Ελληνικόν Ιατρικόν Λεξικόν, Αθήνα 1957, Longman Dictionary of Contemporary English, Longman Group Ltd, 2000, Oxford Advanced Lerners Dictionary, Oxford University Press, Oxford 1993, Pons Deutsch – Neugriechisch Wörterbuch, Stuttgart 2000Dizionario Italiano Garzanti, Garzanti Editore s.p.a. 1990, Diccionario Real Academia Española (cd-rom)Diccionario de la Lengua Española de María Moliner (cd-rom), Μείζον Ελληνικό Λεξικό Τεγόπουλος – Φυτράκης, Αθήνα 1997, Magenta Αγγλο – Ελληνικό Λεξικό (cd-rom)Random House Websters College Dictionary, New York, 1991. ( αναφορές K. Πνευματικού, www.pneuma.gr/downloads/orthopedics.htm )

ΑCCENT AIGU (ΟΞΕΙΑ) ΔΕΝ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΜΟΝΟΝ OΣΑ ΔΗΛΩΝΟΥΝ “ΑΙ”

Oι υποστηρίζοντες το “αι” τονίζουν ότι γράφεται στα Γαλλικά η Ορθοπεδική με e αλλά με οξεία (accent aigu) γιατί έτσι γράφεται στα Γαλλικά το Ελληνικό “αι”. Αλλά στην Γαλλική γλώσσα accent aigu (οξεία) δεν παίρνουν μόνο τα “e” που δηλώνουν “ae” ή “αι”. Η γαλλική λέξη “église” (=εκκλησία) δεν προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «εκκλησία < εκ + καλώ»; Γιατί στα γαλλικά γράφεται με e με οξεία; Μήπως προέρχεται από κάποιον αμάρτυρο τύπο «*αικλησία» πράγμα που σημαίνει ότι και αυτήν τη λέξη πρέπει να την αλλάξουμε;
Οι λέξεις: pédale (=πετάλι) που προέρχεται από το ελληνικό «πέδιλον < πέδη» , pédicure (=πεντικιούρ) επίσης από το «πέδη» γιατί γράφονται με accent augu? (αναφορές Κ. Πνευματικού, www.pneuma.gr/downloads/orthopedics.htm ).

Σχετικά με τον όρο Ορθοπεδική

Ολη η πρόταση του καθ. κ. Μπαμπινιώτη σχετικά με τον όρο “Ορθοπεδική” που δεν ήταν και δεν είναι γνωστή σε όσους αποκλείουν τελείως την χρήση αυτού του όρου, όπως μπορεί να την δει κανείς στην ιστοσελίδα που παραθέτω.
Oταν ο καθηγητ’ής γλωσσολογίας ο κ. Μπαμπινιώτης ρωτήθηκε από την ΕΕΧΟΤ σχετικά με τον όρο Ορθοπεδική (με «ε») απάντησε: «Μπορούμε να τον δεχθούμε σαν β’ συμβιβαστική λύση. Επιχειρήματα:
α) και άλλες λέξεις και όροι της Ελληνικής εξακολουθούν να διατηρούν την παρετυμολογική ορθογραφία (πρβλ. λ.χ. τη λέξη Κτίριο αντί του ορθού κτήριο).
β) με την γενικότητα του πέδη υπερβαίνεται η περιοριστική χρήση του όρου ορθοπεδική σε σχέση με παιδιά.
Στην επιστήμη της γλώσσας όπως και σε όλες τις επιστήμες του ανθρώπου, η δυνατότητα πολλαπλών θεωρήσεων και ερμηνειών, η οποία εξασφαλίζει τη δυναμικότητα και την ελευθερία του, γεννά ενίοτε δυσκολίες και διλήμματα επιλογής που είναι σύμφυτα με την ίδια την νόηση του ανθρώπου και την γλώσσα που εκφράζει». www.epege.gr/publish/endo/20/515.pdf
Παρατήρηση δικιά μου: Όλα κατά την γνώμη μου έγιναν για να συμφωνήσουμε με την Αμερικάνικη Εταιρεία Ορθοπεδικής που είναι και πολυπληθής ! όπως τονίσθηκε στην ΕΕΧΟΤ και χρησιμοποιεί το Οrthopaedics στηριζόμενη στον Αndry ενώ μπορούσαμε κάλλιστα ακόμη και σύμφωνα με τον κ. Μπαμπινιώτη να διατηρήσουμε το “ε” και να το αιτιολογήσουμε με βάση την αρχαιοελληνική πληρέστερη ερμηνεία του όρου. Διερωτώμαι αν αύριο η κινέζικη Εταιρεία είναι πολυπληθέστερη και συνεργαζόμαστε πιο πολύ με τους Κινέζους ορθοπεδικούς θα γράφουμε τον όρο στα κινέζικα σύμφωνα με την δική τους ερμηνεία?
Οσο οι πρώτοι Ελληνες Ορθοπεδικοί είχαν σχέση με τους Γάλλους και ταίριαζε το Ορθοπεδική με το Orthopedique ίσχυε το ¨ε¨και όλα καλά!..
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ: H ΛΕΞΗ ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΗ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΡΧΑΙOΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΟΡΘΟΣ ΚΑΙ ΠΕΔΗ ΚΑΙ ΣΩΣΤΑ ΓΡΑΦΟΤΑΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΓΑΛΛΙΚΑ ΚΑΙ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΜΕ “Ε” . ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ, ΚΑΤΑ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΜΟΥ, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΛΑΘΟΣ ΝΑ ΓΡΑΦΕΤΑΙ ΜΕ “AE” (Orthopaedics) ΓΙΑΤΙ ΕΤΣΙ ΠΡΟΦΕΡΕΤΑΙ ΟΜΟΙΑ ΜΕ ΑΥΤΕΣ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΣΤΙΣ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΑΜΠΟΛΛΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΥΝΕΔΡΙΩΝ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΣΤΙΣ ΜΕΡΕΣ ΜΑΣ ΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΣΤΙΣ ΠΡΟΦΟΡΙΚΕΣ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΕΜΦΑΝΕΣΤΕΡΑ Η ΔΙΑΦΟΡΑ). ΤΟ ΟΡTHOP(E)DICS ΑΠΟΔΙΔΕΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΟ ΤΟ “ΟΡΘΟΠΗΔΙΚΗ” ΠΟΥ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ! ΣΤΟΝ ΓΡΑΠΤΟ ΟΜΩΣ ΛΟΓΟ ΤΑΙΡΙΑΖΕΙ ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΧΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΟΡΟ ΚΑΙ ΚΥΡΙΩΣ ΜΕ ΤΟ ΓΑΛΛΙΚΟ ΟRTHOPEDIQUE. ΕΜΕΙΣ, ΣΑΝ ΓΝΩΣΤΕΣ “ΥΠΟΤΙΘΕΤΑΙ” ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΞΗΓΗΣΟΥΜΕ ΣΤΟΥΣ ΑΛΛΟΓΛΩΣΣΟΥΣ ΑΝ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ Η ΛΕΞΗ ΑΠΟ ΤΟ “ΠΕΔΙΟΝ” ‘Η “ΠΑΙΔΙΟΝ” ΚΑΙ ΟΧΙ ΝΑ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΥΜΕ ΕΣΦΑΛΜΕΝΑ ΔΕΧΟΜΕΝΟΙ ΤΙΣ ΔΙΚΙΕΣ ΤΟΥΣ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΑΠΟ ΠΟΥ ΠΗΡΑΝ ΤΗΝ ΛΕΞΗ. Η ΛΕΞΗ ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΗ ΕΙΧΕ ΚΑΙ ΕΧΕΙ ΤΙΣ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΗΣ ΡΙΖΕΣ ΑΠΟΛΥΤΑ ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΕΣ ΠΟΥ ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΠΛΗΡΩΣ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΛΕΞΗΣ!
Y.Γ. Σέβομαι τους αξιότιμους καθηγητές της Ορθοπεδικής που εισηγήθηκαν την τροποποίηση της λέξης Ορθοπεδική αλλά και ο σεβασμός στην διαφορετική άποψη όταν αυτή τεκμηριώνεται με πάμπολλα στοιχεία και βοηθά στην κατανόηση όλης της αλήθειας είναι μάλλον απαραίτητος. Σημειωτέον ότι η αλήθεια δεν συμβαδίζει πάντα με ψηφοφορίες, εξουσία ή τίτλους…

Share
γράφει ο Δρ. Ν. Χριστοδούλου, Διδάκτωρ Παν/μίου Αθηνών, πρώην Δ/ντής Ε.Σ.Υ. , τ. RESIDENT DES HOPITAUX DE PARIS, Δ/τής Τμήματος, Κλινική Λευκός Σταυρός Αθηνών, τηλ.: 210.7214156, Ε-mail: chnortho@yahoo.gr, http://www.christodoulou-n.blogspot.com/ http://www.christodoulou-n.gr
Εκτυπώστε το άρθρο Email This Post Post2PDF

web design

WebOlution